Według Ireny Boreckiej - wiceprezesa Polskiego Towarzystwa Biblioterapeutycznego - jest to proces terapeutyczny, w którym odpowiednio wyselekcjonowane i przystosowane materiały czytelnicze stosuje się jako środek wspierający proces leczniczy i wychowawczy. Zgodnie z diagnozą medyczną lub psychologiczno-pedagogiczną, stanowi pomoc w rozwiązywaniu osobistych problemów chorego lub osoby znajdującej się w z złej kondycji psychicznej. Jest to proces kierowanego czytelnictwa osób chorych i niepełnosprawnych, społecznie nieprzystosowanych, odrzucanych i tych, które wymagają psychicznego wsparcia. Jest też procesem kształtowania podmiotowego stylu funkcjonowania tych osób oraz częścią procesu postępowania psychokreacyjnego.
W ujęciu psychologicznym biblioterapia jest szczególną techniką psychoterapeutyczną polegającą na leczniczym oddziaływaniu na psychikę, odpowiednio dobraną przez psychoterapeutę literaturą. Proces postępowania terapeutycznego wiąże się z diagnozą zaburzeń występujących u dzieci, czyli wyjaśnieniem przyczyn występowania objawów, mechanizmu powstawania, które wyznaczają cele, jakie chce osiągnąć terapeuta, następnie dobór odpowiednich lektur i na końcu opracowanie metod pracy z wybraną książką. Tak rozumiana biblioterapia jest jedną z metod psychoterapii. S. Krotochvil, W. Kozakiewicz, S. Cwynar podkreślają jej rolę w leczniczym oddziaływaniu na psychikę, likwidowaniu niepożądanych stanów psychicznych, takich jak lęk, poczucie mniejszej wartości, osamotnienie, nuda czy apatia. Celem stosowania książki w terapii jest poza tym rozwój osobowości, pomoc w rozwiązywaniu trudnych sytuacji.
Pedagogiczny aspekt biblioterapii koncentruje się wokół roli książki jako metody leczenia opartego o proces edukacyjny, który ma pomóc w radzeniu sobie z trudną sytuacją. Pożądane zmiany mają wystąpić w zachowaniu, uczuciach i wierzeniach. Oddziaływanie książki polega na zmianie sposobu widzenia swojej sytuacji, siebie, pogłębianiu samoświadomości.
Biblioterapia jest szczególnie polecana osobom chorym przebywającym w szpitalu, a w szczególności dziecku, narażonemu na szereg lęków i frustracji. Ważna rola przypada lekturze w pomocy osobom niepełnosprawnym, kiedy budzi w nich nadzieję na pokonanie trudności, zmienia tok myślenia o swojej chorobie oraz ukierunkowuje na działanie.

CELE I ZADANIA BIBLIOTERAPII :

✗ pomaga pokonać problemy,
✗ podaje wzorce zachowań i nadaje im znaczenie,
✗ koryguje emocjonalnie zaburzone zachowania,
✗ integruje osoby niepełnosprawne i nieprzystosowane społecznie,
✗ niesie ulgę w cierpieniu,
✗ wzmacnia poczucie własnej wartości,
✗ przygotowuje do pełnienia ważnych ról,
✗ akceptuje siebie i własną sytuację,
✗ zmniejsza strach, lęk, stres, łagodzi agresję,
✗ wzmacnia motywację do uczenia się,
✗ pomaga w uaktywnianiu siebie,
✗ pomaga w procesie rozwoju,
✗ pomaga samotnym, nieśmiałym, zakompleksionym, mało aktywnym.

Celem i efektem terapii psychomotorycznej jest konstrukcja lub aktywizacja sieci neuronalnych, które odpowiadają za mózgowe procesy integracyjne. Psychomotoryka jako fundament terapii pomaga dzieciom w likwidowaniu zaburzeń i patologii w obszarach: ruchu, mowy, koordynacji wzrokowo-ruchowej, zachowania, emocji, pamięci, uwagi, a także czytania i pisania. Poprzez dobranie odpowiednich ćwiczeń dziecko jest w stanie uzyskać:

• zdolność do koncentracji,

• zdolność do organizacji własnych czynności,

• ułatwienia procesów nauki,

• opanowanie,

• pewność siebie,

• poczucie własnej wartości,

• dominację jednej ze stron ciała.

Podkategorie

 

Terapia behawioralna

Terapia behawioralna jest jedną z kluczowych metod oddziaływania dla dzieci i młodzieży ze spektrum autyzmu.

U dzieci ze spektrum autyzmu mogą pojawić się zaburzenia zachowania np: autoagresja, zachowania auto-stymulacyjne, nieprawidłowe funkcjonowanie zwłaszcza w sferach kontaktów społecznych i komunikacji, zalecana jest wobec tego wczesna interwencja, najlepiej w przypadku dzieci, które nie ukończyły 3. roku życia.

Terapeuta behawioralny

Zadaniem terapeuty behawioralnego jest kształtowanie u dziecka jak największej liczby zachowań adaptacyjnych, które rozwiną jego niezależność i umożliwią mu prawidłowe funkcjonowanie w środowisku.

W pracy z autystycznym dzieckiem, terapeuta rozpoczyna od nauki podstawowych umiejętności kluczowych, czyli prawidłowej komunikacji, np. zachowywania kontaktu wzrokowego, czynności samoobsługowych, np. prawidłowego jedzenia, wykonywania prostych poleceń słownych, np. wstań, usiądź, klaśnij lub wskazywania i przynoszenia konkretnych przedmiotów. Rodzic lub terapeuta starają się wzmacniać tylko zachowania pożądane, a wygaszać oraz redukować zachowania nieprawidłowe. Pomocą w realizowaniu tych celów jest systematyczne wzmacnianie (nagradzanie) dziecka. Wzmocnienie jest czymś, co następuje bezpośrednio po pewnym elemencie zachowania i zwiększa prawdopodobieństwo jego ponownego wystąpienia.

Wyróżniamy 3 podstawowe cele terapii behawioralnej:

  • rozwijanie zachowań deficytowych – czyli takie zachowania, które występują u dziecka z autyzmem zbyt rzadko bądź wcale, a które powszechnie uważane są za prawidłowe i pożądane u zdrowego dziecka w danym wieku i w pewnych sytuacjach (prawidłowa mowa, zabawa tematyczna, naśladowanie, okazywanie emocji, itd.),

  • redukcja zachowań niepożądanych – niwelowanie zachowań niepożądanych, jest najważniejszym obszarem terapii dziecka (to zachowania destrukcyjne, zachowania agresywne i autoagresywne, zachowania auto-stymulacyjne).

  • generalizacja i utrzymanie efektów terapii – generalizacja występuje wtedy, gdy zachowanie pojawia się w różnych środowiskach i w obecności innych osób, rozszerza się na wiele pokrewnych zachowań oraz utrzymuje się w czasie.

W przypadku braku wymienionych umiejętności kluczowych może utrudnić, a wręcz uniemożliwić dalszą edukację dziecka. Dlatego podstawa jest nauczenie dziecka, jak się uczyć. Wczesna interwencja terapią behawioralną pozwoli zatem nabycie umiejętności i uniknięcie utrwalenia problematycznych zachowań dziecka.



 

 

designed by agak malaja.pl